XIV
Mesiche fumavit, et Euphrates arma resonavit.
Persa in saxo scripsit: Sapor Victor, rex aeternus.
Roma silet, aliud dicit—ubi veritas manet?
Non inter lapides, sed in umbris fluctuat.

→ Mesiche smoked, Euphrates rang with arms.
→ Σάπώρης ἐν λίθοις νίκην ἔγραψεν.
→ メシケは煙り、ユーフラテスは剣を鳴らした。
→ Mésiché brûle, l’Euphrate retentit d’armes — vérité fuyante.

—

XV
Circesium testatur mortem sine causa relata.
Milites in tenebris clamant: esurimus, Caesar!
Philippus astu puppes avertit, fames secuta est.
Tunc iuvenis occidit, annosque cum somno reliquit.

→ At Circesium, death told without cause.
→ οἱ στρατιῶται ἔκραζον: λιμοκτονοῦμεν, Καῖσαρ!
→ チルケシウムで兵士らは叫ぶ：「カエサル、われらは飢える！」
→ À Circesium, la faim fit trembler l’armée, et le jeune César tomba.

—

XVI
Duo itinera surgunt: flamma Mesiches cruenta,
vel Circesii aura, in qua vox occulta perit.
Non concordant fontes; concordat tamen umbra:
omnis regis ruina est populi vulnera lata.

→ Two paths: Mesiche’s fire or Circesium’s silence.
→ δύο φῶται· μία φλέγει, μία σιγᾷ.
→ 二つの道：メシケの炎か、チルケシウムの沈黙か。
→ Deux sources se contredisent, mais l’ombre les unit.

—

XVII
Quis fuit reus? fortuna, an vir avidus imperii?
Philippus in corde tulit sceptri fomitem arcanum.
Sic miles deceptus, fame urente, rebellat,
et iuvenem stringit ferro, velut hostem suum.

→ Was it fate, or the hunger of one man for power?
→ Φίλιππος ἔκρυψεν ἐν στήθεσι σκήπτρου πόθον.
→ 権力の飢えか、運命のせいか。
→ Était-ce le sort, ou Philippe, avide de trône ?

—

XVIII
O Gordiane, puer, cui sors non pepercit in aevo,
vixisti parum, sed nomen in fluctibus haeret.
Non locus interiit—nec Mesiche nec Circesium—
sed anima errat adhuc inter astra, inter noctes.

→ O Gordian, youth denied by fate, your name clings to the waves.
→ ὦ Γορδιανέ, νέος, ἀλλ’ ἀθάνατος κατὰ μνήμην.
→ ゴルディアヌスよ、若くして命絶たれ、名はなお星々に漂う。
→ Gordien erre encore, entre les astres et les nuits.

—

XIX
Non mors est finis, sed transitus ad nova signa.
Sicut folia cadunt, sic iterum radices surgunt.
Sic ruit imperium, sic alium regem parit umbra,
sic cecidit puer, sic surrexit vox populorum.

→ Death is not end, but crossing into new signs.
→ ὥσπερ φύλλα πίπτει, οὕτως ῥίζαι ἀναφαίνουσιν.
→ 死は終わりではなく、新たな徴への通過。
→ La mort n’est pas fin, mais passage; les peuples se lèvent.

—

XX
Ecce quaestio mea: pugnandum an cedendum?
Domus ruina trepidat; coniunx ignem ministrat.
Si vendo tectum, pax abit; si servo, fames manet.
Haec est pugna mea—non cum Persis, sed cum me ipso.

→ Shall I fight, or yield?
→ οἶκος ῥήγνυται· πόλεμος ἔνδον.
→ 戦うべきか、譲るべきか。家は崩れ、妻は火を投げる。
→ Ma lutte est intime — non contre Perses, mais moi-même.

—

XXI
Leges Britanniae, dura manus iudicii latent.
Spes in Acas, vox aequae conciliationis.
Forsitan vincam, forsitan amittam; sed iustum
non in sella senatus, sed in corde invenitur.

→ The law is harsh, but Acas whispers equity.
→ ἡ δίκη κρύπτεται, ἡ φωνὴ μένει.
→ イギリスの法は厳しくとも、アカスに希望あり。
→ La justice ne siège pas au Sénat, mais au cœur.

—

XXII
Italiae lumen blanditur, sed filia in umbra
clamabit: ubi pater? cur abis, cur nos relinquis?
Domus fracta—coniunx tacita, consilia occulta.
Si maneo, glacies; si abeo, desertio floret.

→ Italy’s light beckons, but my daughter cries: “Father, why go?”
→ παῖς ἐν σκιᾷ βοᾷ· τί μ’ ἐγκαταλείπεις;
→ 娘の声：「父よ、なぜ去る？」
→ Si je pars, abandon; si je reste, glace et silence.

—

XXIII
Corpus aegrotat; morbus, hostis invisibilis.
NHS promittit, sed saepe promissa recedit.
An fidam Britannis? an Italos in auxilio quaeram?
Neuter clare loquitur; ambo nubila portant.

→ Body ill, disease unseen.
→ νοῦσος ἀόρατος, πολέμιος ἄπιστος.
→ 病は見えぬ敵。NHSは約すれどしばしば裏切る。
→ Je cherche remède: l’Italie, ou l’Angleterre voilée?

—

XXIV
O vita, labyrinthus sine filo Ariadnae.
Hic Minotaurus est: timor, et amor, et egestas.
Si pugnabo, vulnus augebitur; si cedo,
fieri potest pax, aut vacuum sine spe.

→ Life: labyrinth without Ariadne’s thread.
→ Μινώταυρος ἐντός: φόβος, ἔρως, πενία.
→ 人生は糸なき迷宮。恐れと愛と欠乏の怪物。
→ La paix possible, ou le vide sans espérance.

—

XXV
Sic inter Mesichen et Circesium sto:
non certus locus, sed certe mors et transitus.
Roma scribit unum, Persae aliud; ego tertium:
homo sum, vulneratus, sed etiam viator.

→ Between Mesiche and Circesium I stand: not place, but passage.
→ ἄνθρωπος εἰμί· τετρωμένος καὶ πορευόμενος.
→ メシケとチルケシウムの狭間に立ち、旅人として進む。
→ Ni Rome, ni Perse; seulement l’homme en chemin.

—

XXVI
Iter non clauditur. Pax adhuc latet in futuris.
Esse quam videri—hoc manet, hoc est cantandum.
Quamvis ruina ardeat, quamvis tectum cadat,
spiritus ambulat, et vocem adhuc reddit astris.

→ The path does not end. Peace hides in futures.
→ εἶναι μᾶλλον ἢ δοκεῖν· τοῦτο μελῳδεῖν.
→ 道は閉じず、平和は未来に潜む。
→ Être plutôt qu’apparaître — voix encore aux étoiles.